Wiele osób, którym zadamy powyższe pytanie, odpowie, że trzeba ukończyć studia kierunkowe na wydziale filologii – romańskiej, angielskiej czy germanistyce. Może nie wszyscy wiedzą, że potrzebne jest obecnie pomyślne zdanie egzaminu państwowego – bo te wymagania się zmieniły w przeciągu dłuższego czasu. Jak wygląda egzamin państwowy?
Egzamin państwowy na tłumacza przysięgłego składa się z dwóch części: pisemnej i ustnej. Część pisemna trwa 4 godziny i obejmuje tłumaczenie 4 tekstów (2 z polskiego na obcy i 2 z obcego na polski, w tym teksty prawnicze lub urzędowe). Część ustna obejmuje tłumaczenie ustne a vista (tekstu pisanego) i konsekutywne (słuchanego) z języka polskiego na obcy i odwrotnie. Pozytywny wynik z obu części daje prawo do wykonywania zawodu. Źródło: https://www.gov.pl/web/sprawiedliwosc/najczesciej-zadawane-pytania#:~:text=Egzamin%20pisemny%20trwa%20cztery%20godziny,s%C4%85dowym%2C%20urz%C4%99dowym%20albo%20tekstem%20prawniczym.
Jednak mało z kandydatów do tego zawodu wie, że istnieje szereg pozycji książkowych stanowiących bibliotekę tłumacza przysięgłego.
Książki z biblioteki dla tłumacza przysięgłego
Dla kandydatów na tłumaczy przysięgłych, którzy przygotowują się do egzaminu, polecane są książki z serii „Tłumacz przysięgły” wydawnictwa C.H. Beck oraz pozycje dotyczące terminologii prawniczej i dokumentów. Dodatkowo, warto sięgnąć po materiały z ćwiczeniami tłumaczeniowymi i analizą błędów popełnianych przez kandydatów. Co ciekawe, poruszane zagadnienia dotyczą każdego języka i wszystkich odmian filologii – czy to germańskiej czy to iberystyki – oraz kandydatów na tłumaczy przysięgłych ustnych i pisemnych. Gdy mówimy o pomocach do wykonywania tłumaczenia uwierzytelnionego, warto przeczytać poradnik – niezbędnik tłumacza przysięgłego (część druga, pierwsza jest w linku dalej)
Na stronie Biblioteka tłumacza skupiliśmy podstawowe informacje o książkach, których używaliśmy na kursach językowych i szkoleniach
Dodajmy, że w Polsce nie rozróżnia się tych dwóch typów tłumaczenia i nie występuje osobny egzamin na tłumacza pisemnego i ustnego. Dopiero w dalszym przebiegu kariery zawodowej tłumacze decydują się na obranie jednej z powyższych ścieżek kariery – wybierając ten rodzaj tłumaczenia, który im osobiście bardziej odpowiada.
Bardziej szczegółowo omawiając można rozpisać książki i materiały warte uwagi w postaci poniższych punktów. Na początek wymienimy najciekawsze tytuły pobieżnie je charakteryzując.
Strona Biura Meritum na temat tłumaczenia przysięgłego
- Seria „Tłumacz przysięgły” wydawnictwa C.H. Beck:
To kompleksowa seria podręczników i zbiorów testów, która obejmuje różne aspekty egzaminu na tłumacza przysięgłego. Strona wydawnictwa i serii „Tłumacz przysięgły„
„Egzamin na tłumacza przysięgłego. Język angielski. Analiza językowa” autorstwa Marka Kuźniaka:
Ta pozycja jest szczególnie polecana, ponieważ zawiera analizę błędów najczęściej popełnianych przez kandydatów, co pozwala uniknąć podobnych pułapek.
Dalsze pozycje książkowe dla tłumaczy przysięgłych
„Egzamin na tłumacza przysięgłego. Tłumaczenie ustne. Język angielski” autorstwa Jana Gościńskiego i Marka Kuźniaka:
Publikacja ta skupia się na praktycznych aspektach tłumaczenia ustnego, które jest ważnym elementem egzaminu.
„Kodeks tłumacza przysięgłego z komentarzem” autorstwa Danuty Kierzkowskiej:
Książka ta omawia zasady etyki zawodowej tłumacza przysięgłego i zawiera komentarze do przepisów prawnych dotyczących tego zawodu.
„Egzamin na tłumacza przysięgłego. Komentarz, teksty egzaminacyjne, dokumenty” autorstwa Bolesława Cieślika, Liwiusza Laski i Michała Rojewskiego:
Zawiera ona autentyczne teksty egzaminacyjne z przeszłości, co pozwala kandydatom zapoznać się z typami zadań i poziomem trudności.
„Wybór polskich i niemieckich dokumentów do ćwiczeń translacyjnych / Auswahl polnischer und deutscher Dokumente für Translationsübungen” autorstwa Jana Iluka i Artura Dariusza Kubackiego:
To zbiór materiałów do tłumaczeń prawniczych, który pomoże w przygotowaniu do egzaminu pisemnego i ustnego.
Inne przydatne materiały dla kandydatów na tłumacza
- Kodeksy i akty prawne:
Znajomość polskiego i obcojęzycznego prawa jest kluczowa, dlatego warto zapoznać się z odpowiednimi kodeksami i ustawami, np. z Kodeksem postępowania karnego czy Kodeksem cywilnym. Tutaj mamy dostęp on-line do Kodeksu Postępowania Cywilnego:
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU19640430296/U/D19640296Lj.pdf
Słowniki i glosariusze:
Profesjonalne słowniki i glosariusze terminologii prawniczej są nieocenionym wsparciem w tłumaczeniach pisemnych i ustnych.
Materiały z kursów i szkoleń dla tłumaczy przysięgłych:
Udział w kursach przygotowujących do egzaminu na tłumacza przysięgłego może znacząco ułatwić proces nauki i podnieść szanse na zdanie egzaminu.
Dodatkowe wskazówki dla kandydata na tłumacza przysięgłego
Ćwiczenia tłumaczeniowe:
Regularne tłumaczenie tekstów z różnych dziedzin prawa i administracji jest niezbędne do opanowania warsztatu tłumacza przysięgłego.
Analiza błędów:
Analizowanie własnych błędów i błędów innych kandydatów pozwala na ich unikanie w przyszłości.
Rozwijanie słownictwa:
Systematyczne poszerzanie słownictwa specjalistycznego w języku polskim i obcym jest kluczowe dla skutecznego tłumaczenia.
Obserwacja tłumaczeń:
Analiza tłumaczeń przysięgłych w różnych językach może dostarczyć cennych wskazówek dotyczących stylu, terminologii i technik tłumaczeniowych.
Najnowsze komentarze